Tarih, yöneticilere pek çok ders sunar. Ancak ne yazık ki bu derslerin çoğu zaman yeterince okunmadığına ve anlaşılmadığına şahit oluruz. Ebu Müslim Horasani’nin asırlar öncesinden gelen şu sözü, bugün dahi kulaklara küpe olacak niteliktedir:
“Onlar, şerlerinden emin oldukları için dostlarını uzak tuttular. Kendilerine bağlamak için düşmanlarını yakınlaştırdılar. Yakın tutulan düşman dost olmadı; uzak tutulan dostları ise düşman oldu. Herkes düşman safında birleşince yıkılmaları mukadder oldu.”
İşte bu cümle, dün olduğu gibi bugün de yöneticilerin en zorlu imtihanını özetlemektedir: Kim dost, kim düşman?
Bugün de görüyoruz ki; makam ve mevki sahibi bazı yöneticiler, çevrelerinde hakikati söyleyen dostların uyarılarına kulak tıkarken, tatlı dilli dalkavukların rüzgârına kapılıyor. Oysa dostun sözü zaman zaman acı olabilir ama hakikatin ta kendisidir. Eğer o söz dinlenirse, meyvesi tatlı olur. Başarıya giden yol açılır. Ama kulak verilmezse, zarar sadece dostlara değil, bizzat kişinin kendisine dokunur.
Bu durumu anlamak için yalnızca etrafımıza bakmamız yeterlidir. Gerçek dost, yeri geldiğinde uyarır, eleştirir, doğruyu gösterir. Çünkü onun derdi şahsi menfaat değil, bir yapının ayakta kalmasıdır. Dalkavuk ise sadece günü kurtarır, menfaatini korur. Ve günü geldiğinde de ilk terk eden odur.
Bir kasa elmanın içinde çürük varsa çözüm sadece o çürükleri ayıklamak değildir. Kasa tamamen boşaltılmalı, sağlam olanlar yeniden dizilmelidir. Çünkü bir çürük elma, yanındakini de bozar. Bu kural insan ilişkilerinde, kurumlarda, teşkilatlarda ve her türlü idari yapıda geçerlidir. Yanlış kişiler ayıklanmadan, doğru kişiler hak ettikleri yere gelmeden başarı inşa edilemez.
Bir kurumu sağlam temeller üzerine kurmak için, yanlış kişileri sistemin dışına çıkarıp, doğru kişileri doğru yerlere koymak şarttır. Aksi takdirde başarı hayal olur.
Bu satırlar, ne bir hesaplaşmanın ne de bir şahsi beklentinin ürünüdür. Bu, bir dostun yüreğinden gelen samimi bir çağrıdır. Çünkü tarih, dalkavukların ilk kaçan olduğunu; gerçek dostların ise en zor zamanlarda bile yanınızda dimdik durduğunu sayısız defa göstermiştir.
İşte tam bu noktada feraset devreye girer. Mesele, kimin dost kimin düşman olduğunu ayırt edebilmektir. Gerisi sadece detaydır.
Ve unutulmamalıdır ki: Günü geldiğinde dalkavuklar ilk kaçan olur. Gerçek dostlar ise en zor zamanlarda bile yanınızda kalanlardır.
Dost, hakikati acı da olsa dile getirendir.
Düşman ise tatlı sözleriyle yıkıma zemin hazırlayandır.
