Son yıllarda doğa sporlarına olan ilgi artarken, gerekli izin ve denetimden yoksun olarak düzenlenen etkinlikler de çoğalıyor. Özellikle doğa yürüyüşü, dağcılık ve kamp gibi riskli faaliyetler, ruhsatsız şekilde organize ediliyor. Bu durum, hem katılımcıların can güvenliğini hem de ülke ekonomisini tehdit ediyor.
İzin Yok, Sigorta Yok, Sorumlu Yok
Resmî kurumlardan izin almadan etkinlik düzenleyen kişi ve gruplar, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı federasyonlara ya da yerel idarelere kayıtlı değil. Yani bir kaza durumunda sigorta güvencesi bulunmadığı gibi, sorumlu bir muhatap da ortada yok.
Denetim Eksik, Tehlike Büyük
Etkinliklerin çoğu sosyal medya üzerinden “macera turu”, “kamp gecesi”, “keşif yürüyüşü” gibi başlıklarla duyuruluyor. Ancak bu faaliyetlerde organizasyon ve güvenlik sorumluluğu tamamen belirsiz. Denetimsizlik, doğa içinde gerçekleşebilecek olası kazaları daha da tehlikeli hâle getiriyor.
Vergi Kaçırılıyor, Haksız Rekabet Oluşuyor
Etkinlikler çoğu zaman “500 TL ulaşım ve rehberlik dahil” gibi ifadelerle duyuruluyor. Ancak bu ücretler karşılığında ne fatura kesiliyor ne de vergi ödeniyor. Bu da hem Gelir Vergisi Kanunu’na aykırı bir durum yaratıyor hem de yasal çalışan doğa sporu kulüplerini zora sokuyor.
Mali müşavir Ömer K., “Düzenli şekilde ücret karşılığı etkinlik yapanlar ticari faaliyet yürütüyor demektir. Şirket kurulmalı, fatura kesilmeli ve vergiler ödenmelidir. Aksi takdirde bu açıkça vergi kaçakçılığıdır,” açıklamasında bulundu.
Yasal Kulüpler Zor Durumda
Yasal yükümlülüklerini yerine getiren doğa sporları kulüpleri, kayıt dışı gruplarla rekabet edemez duruma geldi. Bir kulüp yöneticisi, “Biz kişi başı 900 TL’ye etkinlik yapıyoruz çünkü vergimizi, sigortamızı, rehber ücretini ödüyoruz. Ama kayıtsız gruplar aynı faaliyeti 500 TL’ye yaptığı için katılımcılar onları tercih ediyor,” dedi.
Doğa Sporlarında Kural Şart
Doğa sporu eğitmenleri, her branşta eğitimli ve belgeli rehber zorunluluğu olduğunu vurguluyor. Bu kurallara uyulmadığında doğa sporları, macera olmaktan çıkıp hayati bir tehlikeye dönüşebiliyor.
Çağrı: Denetim Arttırılsın
Uzmanlar ve sektör temsilcileri, kaçak etkinliklerin önlenmesi için şu adımların atılmasını öneriyor:
İlgili bakanlıklar ve yerel yönetimler, denetimleri sıklaştırmalı.
Vatandaşlar, katıldıkları etkinliklerin yasal ve belgeli olup olmadığını sorgulamalı.
Federasyonlar ve sivil toplum kuruluşları, halkı bilinçlendirme kampanyaları düzenlemeli.
İddialar Var: Şanlıurfa’daki Bazı Gruplar Mercek Altında
Kaçak etkinlik düzenlediği öne sürülen bazı gruplar da gündeme geliyor. Şanlıurfa’da faaliyet gösteren Şanlıurfa Dağcılık ve Spor Kulübü, Urfadosk ve bazı doğa sporları topluluklarının izinsiz etkinlik düzenlediği iddia ediliyor. Yetkililerin bu iddiaları araştırması ve gereken işlemleri yapması bekleniyor.
Unutulmamalı: Doğa hepimizin, ama doğaya gitmek özgürlük değil; sorumluluktur.
